AI cũng có thể “thiên vị”?

Tháng 4/2025, Viện Brookings (Hoa Kỳ) đã công bố nghiên cứu “Gender, race, and intersectional bias in AI resume screening via language model retrieval”. Nghiên cứu đã chỉ ra các mô hình AI có thể đưa ra kết quả sàng lọc hồ sơ khác nhau tùy theo tên ứng viên gợi liên tưởng đến giới tính. Trong 27 phép thử về thiên lệch giới trên 9 nhóm nghề nghiệp, chỉ 37% cho kết quả lựa chọn hồ sơ mang tên nam và nữ với tỷ lệ ngang nhau. Ở các phép thử còn lại, hồ sơ mang tên nam được ưu tiên trong 51,9% trường hợp, trong khi hồ sơ mang tên nữ được ưu tiên trong 11,1% trường hợp.

Điều này đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Nếu AI được sử dụng để quyết định ai có cơ hội được tuyển dụng, liệu định kiến trong thuật toán có thể khiến một người phụ nữ mất đi cơ hội xứng đáng với năng lực của mình?

Vì vậy, phá bỏ định kiến giới trong công nghệ không chỉ là khuyến khích phụ nữ tham gia các ngành STEM. Những người phát triển AI, các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cũng cần kiểm tra dữ liệu, đánh giá thuật toán và bảo đảm công nghệ không vô tình trở thành rào cản đối với cơ hội học tập, việc làm và phát triển của phụ nữ. Bởi công nghệ chỉ thực sự tạo ra tiến bộ khi mọi người đều có cơ hội bình đẳng để phát triển và được đánh giá bằng chính năng lực của mình.

Theo bạn, cần làm gì để thuật toán AI đưa ra những thông tin, đánh giá khách quan, thực chất, thay vì vô tình lặp lại định kiến giới? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng Codi nhé!